پس اجابت كرديم براى نوح عليه السلام دعايش پس باز كرديم و گشوديم درهاى آسمان را ، يعنى جارى كرديم آب را از آسمان مثل جريان آن هر گاه درى از آن باز شود كه مانع بود از جريان آب و اين از صنع خدايى است كه غير او توان و قدرت آن را ندارد و اين جايز است بر روش بلاغت . ( بِماءٍ مُنْهَمِرٍ ) يعنى به آبى كه ميريزد ريختن تندى كه منقطع نميشود . ( وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً ) يعنى شكافتيم زمين را بسبب آب چشمه‌هايى تا آب بر روى زمين جارى شود . ( فَالْتَقَى الْماءُ ) يعنى پس التقاء پيدا كردند و آب آسمان و آب زمين ، البتّه تثنيه نياورده به جهت آنكه آن اسم جنس است بر كم و زياد و كثير و قليل اطلاق مىشود . ( عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ ) كه در آن هلاك قوم بود ، يعنى بر امرى كه خداوند متعال تقدير نموده بود و آن هلاك ايشان بود . و بعضى گفته‌اند : بر امرى كه خداوند تعالى آن را مقدّر فرموده و مقدار آن را دانسته پس نه در آن زياده است و نه نقصان . مقاتل گويد : يعنى اينكه خداوند تعالى تقدير نمود آب آسمان را مانند تقديرش آب زمين را . و بعضى گفته‌اند : يعنى بر امرى كه خداوند تقدير نموده بود بر ايشان در لوح محفوظ . ( وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ ) يعنى : و ما حمل كرديم و سوار نموديم نوح عليه السلام را بر كشتى كه داراى تخته‌هايى بود مركّبه كه بعضى را بر بعض ديگر جمع كرده و كوبيده بود ، و الواح آن چوبها و تخته‌هايى بود كه جمع و